8 februari 2018

De blockchain in de vastgoedsector – Deel II: Toepassingen

In het vorige deel van deze reeks over blockchaintechnologie werd in het algemeen uitgelegd wat deze technologie inhoudt. In dit deel is de focus gelegd op de concrete toepassingen van blockchaintechnologie in de vastgoedsector. In deel III passeren de juridische aspecten hiervan de revue.

Smart contracts

Naast het feit dat blockchaintechnologie de deur heeft geopend voor het ontstaan van cryptovaluta, zoals Bitcoin, zijn vele andere toepassingen mogelijk. Een interessante toepassing die blockchaintechnologie mogelijk maakt zijn zogeheten smart contracts. Het begrip “smart contracts” is niet eenduidig, maar het komt erop neer dat een overeenkomst wordt vormgegeven in programmeercode die vervolgens wordt uitgevoerd middels een blockchain. Het smart contract bevat de opgenomen rechten en verplichtingen, waarbij het smart contract automatisch wordt uitgevoerd als is voldaan aan de in het smart contract opgenomen voorwaarden en regels. De voordelen zijn dus dat het contract zichzelf uitvoert zonder tussenkomst van de contractspartijen of derden en de uitvoering automatisch en efficiënt gebeurt. Wel zal de input voor het begin vaak door een jurist moeten worden geleverd.

Digitale identificatie en registratie van zaken

Een andere veelbelovende toepassing van blockchaintechnologie is het digitaal kunnen registreren en identificeren van bepaalde zaken, oftewel fysieke voorwerpen, op de blockchain. Een goed voorbeeld doet zich voor bij de verkoop van een onroerende zaak (i.e. een woning). Blockchaintechnologie kan de werking van het Kadaster en de rol van de notaris namelijk drastisch beïnvloeden.

Tot nu toe houdt het Kadaster in Nederland een register aan van registergoederen, zoals woningen, waarin o.a. gegevens over het eigendom en andere bijzonderheden van het registergoed worden vermeld. Met de blockchain is het mogelijk om het Kadaster op een decentrale manier vorm te geven. Dit heeft als voordelen dat het Kadaster de gegevens veilig, transparant (openbaar) en direct toegankelijk kan opslaan. De partijen die betrokken zijn bij een vastgoedtransactie kunnen op deze manier vertrouwen op de juistheid van de informatie en hebben de benodigde gegevens snel en efficiënt ter beschikking.

De notaris speelt bij de verkoop van een woning de rol als onafhankelijke en onpartijdige derde die de juridische aspecten rond de overdracht van de woning regelt. De werkzaamheden van de notaris kunnen (deels) worden vervangen met de komst van de blockchain. Waarde, zoals een bitcoin, kan immers worden overgedragen via de blockchain zonder tussenkomst van een derde partij. In het verlengde hiervan is het mogelijk om een specifieke woning digitaal te identificeren op de blockchain in de vorm van programmeercode, ofwel “tokens”. Via smart contracts kunnen de partijen de overdracht van de woning verder vormgeven en uitvoeren. De combinatie van het overdragen van een woning via een token en de openbare beschikbaarheid van relevante informatie, maakt de blockchaintechnologie erg interessant voor de vastgoedsector.

Nadelen

Blockchaintechnologie is echter geen panacee. Zo zijn nog veel kanttekeningen te plaatsen bij de praktische toepasbaarheid van de technologie. Met de blockchain kunnen gegevens vellig en transparant worden opgeslagen, maar het zorgt er ook voor dat deze gegevens zeer moeilijk te veranderen zijn. Door de aard van de techniek zijn afspraken die in een blockchain zijn vastgelegd nauwelijks achteraf aan te passen. Men zal erop bedacht moeten zijn dat de uitvoering van smart contracts volledig automatisch gebeurd als aan de voorwaarden is voldaan. Het hangt dus af van de specifieke voorwaarden van het smart contract, zoals het toevoegen van een termijn of de mogelijkheid van een zogeheten “kill function”, om te regelen hoe een smart contract kan eindigen.

Conclusie

Smart contracts en de digitale identificatie, registratie en mogelijkheid tot overdracht van waarde – zoals woningen – maakt blockchaintechnologie potentieel aantrekkelijk voor de vastgoedsector. De juridische aspecten van deze technologie worden in het volgende deel besproken.